Roken Tijdens de Zwangerschap

Een zwangerschap is een goed moment om te stoppen met roken. Je zult jezelf beter voelen en meer energie hebben om de zwangerschap vol te houden. Je beperkt bovendien de risico's op toekomstige gezondheidsproblemen, zoals hart- en vaatziekten, kanker en longziektes. Studies tonen aan dat 1 op de 10 zwangere vrouwen niet stopt met roken tijdens de zwangerschap en daarmee de gezondheid van hun baby's in gevaar brengen. In Nederland sterven meer dan 250 baby’s per jaar omdat hun moeders tijdens de zwangerschap hebben doorgerookt. De voordelen van stoppen met roken zijn ontzettend groot, maar het proces is moeilijk, vooral met de extra stress die bij zwangerschap komt kijken. Hoewel dit een zeer zware uitdaging kan zijn, zijn er middelen beschikbaar om je te helpen de gewoonte te doorbreken.

Waarom is het zo gevaarlijk om te roken tijdens de zwangerschap?

Sigarettenrook bevat meer dan 5000 verschillende chemicaliën, waaronder bijzonder hardnekkige en giftige stoffen zoals cyanide, lood, en minstens 60 kankerverwekkende stoffen. Wanneer je rookt tijdens de zwangerschap, komt dit giftige brouwsel in de bloedbaan terecht. Deze bloedbaan is de enige bron van zuurstof en voedingsstoffen van een baby.

Hoewel geen van die meer dan 5000 chemische stoffen goed zijn voor een baby (je zou nooit wat lood en cyanide toevoegen aan babyvoeding), zijn vooral twee verbindingen schadelijk: nicotine en koolmonoxide. Deze twee toxines zijn goed voor bijna alle aan roken gerelateerde complicaties tijdens de zwangerschap, zo stellen verloskundigen.

De meest ernstige complicaties , waaronder doodgeboorte, vroeggeboorte en een laag geboortegewicht, kunnen worden toegeschreven aan het feit dat nicotine en koolmonoxide samen de toevoer van zuurstof aan het ongeboren kind verminderen. Nicotine vermindert de zuurstof toevoer door vernauwing van de bloedvaten in het hele lichaam, met inbegrip van die in de navelstreng. Het is alsof je de baby dwingt om door een rietje te ademen. Om het nog erger te maken nemen de rode bloedcellen, die zuurstof vervoeren, moleculen op van de koolstofmonoxide. Hierdoor bevatten de rode bloedcellen veel minder zuurstof dan normaal.

Hoe beïnvloedt het feit dat ik rook de ontwikkeling van mijn kind?

Een tekort aan zuurstof kan verwoestende effecten op de groei en ontwikkeling van een baby hebben. Gemiddeld zorgt roken tijdens de zwangerschap voor een verdubbeling van de kans dat een baby te vroeg wordt geboren of minder weegt dan 2,5 kilogram bij de geboorte. Roken zorgt ook voor meer dan een verdubbeling van het risico op doodgeboorte.

Elke sigaret die je rookt verhoogt de risico's voor de zwangerschap. Een paar sigaretten per dag zijn beter dan een heel pakje, maar het verschil is niet zo groot als je zou denken. Het lichaam van een roker is bijzonder gevoelig voor de eerste dosis nicotine van de dag en zelfs een of twee sigaretten kan de bloedvaten aanzienlijk vernauwen. Dat is de reden waarom zelfs een lichte roker een onverwacht groot effect op de gezondheid van een baby kan hebben.

Hoe roken een baby beïnvloedt:

Gewicht en de grootte

Gemiddeld zal een pakje per dag tijdens de zwangerschap het geboortegewicht met 500 gram verlagen. Het roken van twee pakjes per dag gedurende een zwangerschap kan een baby een volledige pond of meer lichter te maken. Terwijl sommige vrouwen het juist comfortabeler vinden om een kleinere baby ter wereld te brengen, kan een tijdens de zwangerschap in ontwikkeling achter gebleven kind levenslang negatieve gezondheidsklachten hebben.

Lichaam en longen

Klein geboren baby's hebben de neiging om onderontwikkelde organen te hebben. Hun longen zijn misschien helemaal nog niet klaar om zelfstandig te functioneren. Daarom moeten deze baby’s na hun geboorte vaak aan het zuurstof. Als ze zelfstandig ademen (of zelfs al deden ze dat al vanaf het begin) kunnen deze kinderen aanhoudende ademhalingsproblemen houden, dit als gevolg van vertraagde ontwikkeling van de longen of andere nadelige effecten van nicotine. Kinderen van wie de moeder heeft gerookt tijdens de zwangerschap, zijn bijzonder kwetsbaar voor astma, en hebben een dubbele tot driedubbele kans op wiegendood (SIDS) in vergelijking met een gezonde baby.

Hart

Baby's van wie de moeder rookte in het eerste trimester van de zwangerschap hebben meer kans op een hartafwijking bij de geboorte.

In 2011 werd een onderzoek gepubliceerd over het risico van het hebben van bepaalde vormen van aangeboren hartafwijkingen. De onderzoekers analyseerden tussen 1981 en 1989 de gegevens van meer dan 3000 gezonde baby’s en 3000 baby's die hartafwijkingen vertoonden bij de geboorte. Deze risico waren bij baby’s van wie de moeder tijdens de zwangerschap rookte 20 tot 70 procent hoger. De gebreken die ontstonden waren een obstructie in de doorstroming van het bloed van de rechterkant van het hart en in de gaten tussen de bovenste kamers van het hart (atriale septum-defecten).

Hersenfunctie

Niet stoppen met roken tijdens de zwangerschap kan een levenslang effect op de hersenen van je baby te hebben. Kinderen van zwangere rokers krijgen mogelijk te maken met leerstoornissen, gedragsproblemen en kunnen een relatief laag IQ hebben.